Trwa wczytywanie strony. Proszę czekać...
Czwartek, 18 kwietnia. Imieniny: Apoloniusza, Bogusławy, Goœcisławy
05/04/2022 - 10:30

Sądeccy twórcy ludowi i ich dzieła. Przegląd twórczości ludowej

Na Sądecczyźnie na każdym kroku można natknąć się na przejawy sztuki ludowej. Są to najczęściej przydrożne krzyże, kapliczki oraz figury świętych. Początkowo na terenie naszego regionu istniała również tradycja tworzenia kwiatów z bibuły służących do ozdabiania pomieszczeń w izbie. Innymi formami sztuki ludowej było kowalstwo, ceramika oraz koronki klockowe.

Jednym z już nieżyjących sądeckich artystów ludowych jest rzeźbiarz Bolesław Gieniec z Mystkowa. Zmarł w 2013 roku w wieku 91 lat. Artysta rzeźbił w kamieniu, a jednym z jego dzieł jest kamienny drogowskaz znajdujący się na rozstaju dróg Mszalnicy i Mystkowa. Rzeźba przedstawia króla Władysława Łokietka, który założył Mystków.

Innym znanym rzeźbiarzem jest Kazimierz Basta z Stadeł w gminie Podegrodzie. Artysta zaczął rzeźbić już w wieku 17 lat. Zawodowo zajmuje się ślusarstwem. Rzeźbi głównie w drewnie lipowym, topoli i brzozie. Zaczął od rzeźby religijnej i przedstawiania Chrystusa frasobliwego. Ukazywał również sceny rodzajowe pokazujące życie na wsi takie jak kobieta z wiadrami, żniwiarz z kosą, mielenie na żarnach. Z czasem zajął się również ukazywanie piękna kobiecego ciała.

Monika Florek mieszkająca na bacówce w Łomnicy od 2003 roku zajmuje się ikonopisarstwem. Technikę tę przejęła od Sióstr Betlejemitek. Artystka tworzy wyłącznie na zamówienie dlatego trudno gdziekolwiek natknąć się na jej dzieła. Jedynie można je zobaczyć na stronie internetowej fundacji Nad Wyraz. Jedna ikona powstaje przez miesiąc, natomiast obrazy malowane na szkle o wiele szybciej. Wszyscy zainteresowani nauką ikonopisarstwa mogą wziąć udział w prowadzonych przez Monikę Florek warsztatach, które organizuje tam, gdzie zapraszana jest przez różne organizacje kultury.

Franiciszek Kurzeja nazywany „nestorem ludowego muzykowania”. To laureat prestiżowych wyróżnień takich jak Gloria Artis w 2013, Złoty Krzyż Zasługi w 2005 oraz Nagrody im. Oskara Kolberga w 1986 roku. Jest także nauczycielem wielu pokoleń muzyków ludowych. Franciszek rozpoczął swoją przygodę z muzyką w połowie lat dwudziestych XX wieku. Pierwszy instrument wystrugał dla niego jego starszy brat, Antek. W wieku 16 lat stworzył własną kapelę, a następnie zaczął grać z zespołami „Górale Łąccy”  i „Dolina Dunajca”.

Dorota Leśniak urodziła się 28 maja 1972 roku w Nowym Sączu, mieszka w miejscowości Trzetrzewina (gmina Chełmiec). Jest absolwentką studium plastycznego przy bazylice Św. Małgorzaty w Nowym Sączu oraz edukacji artystycznej na kierunku nauczycielskim na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Dorota Leśniak to autorka obrazów i ikon oraz uczestniczka wielu wystaw. Można ją spotkać podczas imprez plenerowych, gdzie wystawia swoje prace, a czasem też pokazuje, jak powstają.

Stanisława Majda ze Świniarska tworzy ozdoby: pająki, bombki, aniołki oraz wielkanocne palmy sięgające nawet ośmiu metrów wysokości, świeczniki, drzewka szczęścia, różdżki weselne. Wszystkie ozdoby robi z bibuły i krepiny. Jej przygoda z ozdobami zaczęła się od wielkanocnej palmy, którą przygotowała na parafialny konkurs w 1995 roku. Bibułkowe kwiaty, którymi ozdobiła palmę zrobiły ogromne wrażenie na etnografach z Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. 

Renata Ostrowska jej pasją stało się wikliniarstwo, do którego miłość przejęła od swojej mamy i babci. Renata Ostrowska, z wykształcenia sprzedawczyni. Wyplecione przez Renatę Ostrowską kosze i ozdoby można oglądać na różnych wystawach i kiermaszach. Od wielu już lat współpracuje z Domem Kultury w Sanoku, za ich pośrednictwem wystawia swoje prace na wystawach wielkanocnych i bożonarodzeniowych. 

Anna Padoł rzeźbiarka z Paszyna, która zmarła w 2019 roku. Zamiłowanie do twórczości ludowej odziedziczyła po matce i dziadku, którzy zajmowali się bednarstwem. Sztuki rzeźbiarskiej nauczyła się jednak od wujka Stanisława Poręby, który udzielał jej najdrobniejszych wskazówek, jakie wybierać drewno, jak trzymać dłuto i nożyk, jakie stosować farby. Sama też przyglądała się jego rzeźbom oraz pracom wykonywanym dawnej przez mieszkańców wsi. 

Małgorzata Polańska-Kubiak to absolwentka Studium Nauczycielskiego. Zajmuje się tkactwem artystycznym i koronką klockową, a także haftem płaskim, włoskim, richelieu oraz krzyżykowym. Przez wiele lat członek Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Nowym Sączu. Brała udział w kilkunastu wystawach zakończonych sukcesami, m.in. w Ostrawie w Czechach oraz na Węgrzech. Kilkanaście razy w roku bierze udział w Jarmarkach Sztuki Ludowej w Polsce i za granicą. Prowadzi warsztaty koronki, tkactwa oraz tradycyjnego barwienia jajek metodą batikową.

Danuta Zając spod jej ręki wychodzą wspaniałe koronki. Nie są zwyczajne, bo robione na drutach. To nie wszystko, potrafi też haftować i wyplatać cuda z papierowej wikliny. Swoje serwety prezentowała podczas wystaw i cepeliad, w wielu miastach Polski. Dzięki jej serwetkom wielu osobom przypomina się dzieciństwo i dawne domy ozdobione takimi cudeńkami. Swoje wyroby sprzedaje na krynickim deptaku. Odwiedza ją tam mnóstwo turystów i pensjonariuszy. Znawcy tematu potrafią docenić elegancję, szyk i styl serwet i obrusów. Obecnie pani Danuta jest na etapie opracowywania kolejnych wzorów koronek. Ma jeszcze jedną pasję, którą jest robienie wikliny papierowej. Powstają z niej lekkie i delikatne koszyczki. (Klaudia Hawryłko) Fot. Sądeczanin.info

Artykuł powstał przy realizacji projektu „Local Media for V4 Cooperation & Integration”
Opracowanie: Partner polski
Nazwa medium: Sądeczanin

www.sadeczanin.info
Wydawca: Fundacja Sądecka

The project is co-financed by the Governments of Czechia, Hungary, Poland and Slovakia through Visegrad Grants from International Visegrad Fund. The mission of the fund is to advance  ideas for sustainable regional cooperation in Central Europe.

Projekt współfinansowany przez rządy Czech, Węgier, Polski i Słowacji poprzez Granty Wyszehradzkie Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego. Misją funduszu jest promowanie pomysłów na trwałą współpracę regionalną w Europie Środkowej.







Dziękujemy za przesłanie błędu