Trwa wczytywanie strony. Proszę czekać...
Piątek, 1 marca. Imieniny: Albina, Antoniny, Radosławy
03/12/2023 - 20:35

Bliski Wschód nieco bliższy – Opowieści Arabskie Jana Natkańskiego

Początkiem października na kanale Raport Rosiaka miała miejsce premiera nowej serii audycji pt. „Raport - Opowieści Arabskie Jana Natkańskiego”. Długie opowieści Pana Ambasadora pozwalają nam przenieść się w miejscu i czasie by lepiej poznać i zrozumieć Bliski Wschód, jego kulturę, przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Kogo słyszymy w podcaście?

Jan Natkański to postać wielce zasłużona dla polskiej dyplomacji. Sprawował funkcję ambasadora RP w Kuwejcie w latach 1994-2000 oraz Egipcie w latach 2004-2008. Perfekcyjnie zna literacki język arabski, a także wiele jego narodowych dialektów oraz język francuski, angielski i rosyjski. Jest przedstawicielem starej szkoły dyplomacji (filologii uczył się w czasach PRL-u, ale jego nauczycielami i wykładowcami byli jeszcze przedwojenni dyplomaci i profesorowie).

Z wykształcenia jest filologiem arabistą. Był uczestnikiem ogromnego zbliżenia jakie nastąpiło między PRL-em a Irakiem. W ramach stypendium i wymian międzynarodowych studiował m.in. 4 lata na Uniwersytecie Bagdadzkim. Były to jednak kompletnie inne czasy i kompletnie inny Bagdad, o czym opowiada w swoich podcastach.

Całą zawodową, przedambasadorską karierę związany był z Ministerstwem Spraw Zagranicznych dla którego w różnych rolach pracował od lat 70. Pan Ambasador jest stałym bywalcem programów realizowanych przez Raport Rosiaka. Występuje bardzo często jako ekspert Raportu o Stanie Świata, Raportu o Książkach, Raportu na Dziś, Raportów Specjalnych. Jest uważany w Polsce
za jednego z najlepszych ekspertów od państw arabskich, jest zapraszany do wielu stacji radiowych oraz telewizyjnych, niezależnie od strony politycznej barykady.

Konwencja i zawartość podcastów Raport - Opowieści Arabskie Jana Natkańskiego

Podcasty przybierają formę ponad godzinnych rozmów z Agatą Kasprolewicz. Zapowiedziano (na razie) nagranie i publikację sześciu takich materiałów z czego do momentu pisania tego tekstu ukazały się cztery z nich. Pierwszy odcinek serii starał się odpowiedzieć na pytanie skąd wzięli się Arabowie, jak wyglądała ich kultura przed pojawieniem się i ekspansją islamu. Ambasador tłumaczy także różnice kulturowe między nami a Arabami, opowiada dlaczego wydarzeniem tożsamotwórczym dla Arabów były krucjaty i jakie ma to skutki dla postrzegania współczesnego świata Zachodu.

Pan Ambasador wysnuwa słuszne spostrzeżenie, iż w Europie tylko mediewiści wiedzą ile było krucjat i są w stanie podać ich przybliżone lata, w państwach arabskich są to wydarzenia podobne jak dla Polaków bitwa pod Grunwaldem, której rok jest w stanie podać każdy obywatel po skończeniu szkoły podstawowej. Pan Ambasador opowiada także o ogromny, niezrozumiałym dla nas dziedzictwie kulturowym świata arabskiego o wrodzonej brutalności państw Sumerów, Asyryjczyków, Faraonów.

Zarazem także opowiada o starożytnych państwach, które pomimo swojej brutalności, były stolicami kultury, a w szczególności nauki (poprzez asymilację kultury starożytnej greki) i przyczyniły się do rozwoju współczesnych religii monoteistycznych w tym religii chrześcijańskiej. W drugim odcinku Pan Ambasador odpowiada na pytanie kim są współcześni Arabowie. Jaka jest ich tożsamość, czym różni się tożsamość arabska od tożsamości narodów arabskich, a także czym różni się arabskość poszczególnych krajów i odłamów.

Przedstawia także historię rozwoju Ligi Państw Arabskich oraz nurtów panarabskich. Barwnie opisuje także ogrom zróżnicowania geograficznego, wielkościowego, gospodarczego, surowcowego. Parafrazuje arabskie powiedzenie: „Bóg obdarował arabów szczodrze, ale nie jednakowo”. Opowiada o różnicach interesów między Kuwejtem (mikropaństwem opartym na ropie), a Sudanem, czy Marokiem (czyli państwami wielokrotnie większymi niż Polska o ogromnym współczynniku biedy).

Trzeci i czwarty odcinek to opowieść o historii Iraku przez wieki, ze szczególnym uwzględnieniem burzliwego XX wieku. Pan Ambasador tłumaczy genezę konfliktów wewnętrznych, etnicznych, międzynarodowych. Prowadzi nas przez czasy Imperium Osmańskiego, następnie mandatu Imperium Brytyjskiego, okres monarchii, wojny światowe, pucze wojskowe, kult jednostki Saddama Husajna, wojnę iracko-irańską, wojnę o Kuwejt, Pustynne Burze, po okres okupacyjny, następnie demokratyczny, po wzrost Państwa Islamskiego, aż do czasów współczesnych.

Komu polecam podcasty Raport - Opowieści Arabskie Jana Natkańskiego

Podcasty są świetnie zrealizowane i bardzo ciekawe. Zawierają w sobie ogromny ładunek wiedzy, jednak mimo, iż Pan Ambasador używa uproszczeń i skrótów myślowych to trudno bez ogólnej znajomości regionu wyłapać konteksty. Snuta opowieść jest wielowątkowa niczym „Baśnie Tysiąca i Jednej Nocy”. Rozmowy słucha się z zaciekawieniem i pożąda się słuchać jej dalej, gdy tylko kończy się każdy kolejny podcast.

Jest to także materiał bardzo szczery, często przepełniony tragedią ludzką, brutalnością, obrazowymi opisami zbrodni. Wszystko otoczone jest interesującą i pozwalającą się dodatkowo zanurzyć muzyką arabską z epoki.

Opowieści Arabskie Jana Natkańskiego polecam każdemu, kto chce choć trochę lepiej zrozumiem Bliski Wschód. Sugerowałbym jednak by materiał były słuchany przez osoby pełnoletnie, nie ze względu na nadmierny brutalizm, lecz ze względu na potrzebę głębszego zrozumienia i kojarzenia wątków oraz porównań do wydarzeń historyczno-politycznych. Z całego serca polecam. (M. Różycki/ISW) Fot. raportostanieswiata.pl







Dziękujemy za przesłanie błędu